Bộ Y tế đề xuất nới lỏng chính sách sinh con

Bộ Y tế cho biết, dự thảo Luật Dân số vừa được cơ quan này gửi lên Bộ Tư pháp với 2 phương án điều chỉnh mức sinh: các cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định số lần sinh con nhưng không được sinh thoải mái; hoặc vẫn giữ mức sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.

Bộ Y tế đề xuất nới lỏng chính sách sinh con

Hoàng Nhung

Các sản phụ tại Bệnh viện Từ Dũ, TPHCM. Ảnh T.D

(TBKTSG Online) - Bộ Y tế cho biết, dự thảo Luật Dân số vừa được cơ quan này gửi lên Bộ Tư pháp với 2 phương án điều chỉnh mức sinh: các cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định số lần sinh con nhưng không được sinh thoải mái; hoặc vẫn giữ mức sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.

Theo ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), nhiều năm nay Việt Nam đã áp dụng chính sách mỗi cặp vợ chồng có một đến hai con; và nếu tiếp tục duy trì chính sách này thì 5-10 năm tới sẽ không đảm bảo mức sinh thay thế khiến dân số bị già hóa, thiếu nguồn lực lao động, tạo ra gánh nặng chăm sóc sức khỏe người già, có thể gây bất ổn cho chính sách an sinh xã hội...

Theo thống kê của Bộ Y tế, mức sinh hiện nay còn rất khác biệt giữa các vùng, tỉnh thành. Một số nơi có mức sinh rất thấp, thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế. Ví dụ, TPHCM mức sinh 1,45 con trên một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, Bà Rịa - Vũng Tàu (1,56 con)... Hầu hết các tỉnh thuộc trung du và miền núi phía Bắc có mức sinh từ 2,5 con, tỉnh cao nhất là Lai Châu (3,11 con).

Ở mỗi giai đoạn, từng vùng, từng tỉnh thành sẽ có quy định chính sách để duy trì mức sinh thay thế và điều tiết mức sinh hợp lý trong phạm vi cả nước. Điều này đồng nghĩa với việc điều tiết giảm sinh ở những tỉnh có mức cao, khuyến khích sinh ở những nơi sinh ít.

Để phù hợp với những thay đổi trong thực tế, Bộ Y tế đề xuất hai phương án: một là, các cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định một cách có trách nhiệm về thời gian sinh con, khoảng cách sinh và số con; hai là vẫn giữ quy định như hiện nay, sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.

Ở cả hai phương án, Bộ Y tế chú trọng quy định chính sách, biện pháp trong từng giai đoạn, từng vùng, từng tỉnh thành để duy trì mức sinh thay thế và điều tiết mức sinh hợp lý.

Ông Quang cho biết, phương án 1 sẽ được áp dụng rất linh hoạt, mềm dẻo. Ngoài việc trao quyền tự quyết cho các cặp vợ chồng, Nhà nước khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân chỉ sinh đến 2 con.

Bộ Y tế ủng hộ phương án nới lỏng chính sách sinh con nhưng không đồng nghĩa các cặp vợ chồng được sinh thoải mái. Hiểu đúng phương án 1 là điều chỉnh số lượng con phù hợp với mức sinh thay thế hay nới lỏng mức kiểm soát sinh.

Theo ông Quang, đây là quy định mở, đáp ứng cho từng nhóm đối tượng, từng vùng miền. Linh động nhưng không thể lấy chính sách dân số của tỉnh vùng núi áp dụng cho Hà Nội hay TPHCM. Tất cả các địa phương sẽ phải có chính sách điều chỉnh cho sát mức sinh thay thế chứ không thể sinh thoải mái 3-4 con. Nếu cân bằng được giữa các vùng thì thời gian dân số vàng sẽ kéo dài hơn.

Cũng theo phân tích của ông Quang, phương án 1 phù hợp với tình hình thực tế khi mức sinh ngày càng giảm, xu hướng vô sinh gia tăng.

Dự án Luật Dân số dự kiến trình Chính phủ vào quí 1-2018, dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại kỳ họp tháng 6-2018, trình Quốc hội cho ý kiến vào kỳ họp tháng 10-2018.